Urazy więzadeł krzyżowych: przedniego i tylnego

Cross-funkcja i ocena po urazie

Przednie więzadło krzyżowe (VKB) ogranicza ruch piszczeli w stosunku do kości udowej i stabilność obrotu, a tylne więzadła krzyżowa (PCL) ograniczają głównie ruch piszczelowy w kierunku tylnym. Oba więzadły współpracują z innymi strukturami kolana.

Po urazie, który wywołuje ból, obrzęk lub niestabilność, ocena nie powinna być automatycznie odkładana na tydzień lub dwa. Lekarz powinien również wziąć pod uwagę złamania, urazy innych więzadeł oraz, w przypadku poważniejszych obrażeń, przemieszczenie lub uszkodzenie nerwów i naczyń krwionośnych.

Ból i wysięk mogą sprawić, że niektóre testy podczas pierwszej wizyty będą niewiarygodne: dlatego może być konieczne powtórzenie ich później po wykluczeniu sytuacji awaryjnych i ustaleniu początkowej ochrony.

Zniekształcenia, niezdolność do noszenia ciężaru, silny ból lub przeziębienie po urazie, bladość lub drętwienie wymagają natychmiastowej pomocy. Nie próbuj odpychać kolana z powrotem na miejsce; w nagłych przypadkach możesz zadzwonić pod numer 112.

Jak można uszkodzić listy ACL i PCL?

W wielu przypadkach zdarza się to bez bezpośredniego uderzenia w kolano, ale zdarzają się również urazy kontaktowe, na przykład podczas kolizji sportowych.

Związek PCL może zostać uszkodzony, gdy siła popycha golenie do tyłu, gdy kolano jest zgięte, na przykład podczas zderzenia z deską lub upadku na zgiętą nogę. Może również towarzyszyć wymuszonemu zgięciu lub naprężeniu i złożonym urazom sportowym.

Względna częstotliwość obu urazów zależy od populacji i rodzaju urazu, nie ma sensu przypisywać stałego procentu do wszystkich połączeń lub wyprowadzać powagę z liczbowego stosunku oporu między więzadłami.

Ten sam wypadek może mieć wpływ na łąkotkę, chrząstkę, inne więzadła lub kość. Rekonstrukcja mechanizmu pomaga w ocenie, ale sama w sobie nie może zidentyfikować wszystkich uszkodzonych struktur.

Objawy możliwego pęknięcia krzyżowego

Pęknięciu VKB mogą towarzyszyć kliknięcia, ból, szybki obrzęk i uczucie, że kolano się zwija. Może być trudno rozciągnąć, zgiąć lub chodzić. Uszkodzeniom PCL może towarzyszyć ból, obrzęk oraz niestabilność, czasami mniej widoczne na początku.

Nie ma objawów, które definitywnie odróżniają ACL i PCL. Siedzenie na piętach lub spoczywanie stopy na taborecie w celu wywołania bólu nie są testami diagnostycznymi w domu. Unikaj obracania się i wymuszonych ruchów, aby sprawdzić, czy kolano „trzyma”.

Zmniejszenie bólu nie oznacza, że więzadło odzyskało stabilność niezbędną do treningu sportowego; kolano, które wielokrotnie ugina się lub blokuje, wymaga ponownej oceny.

Po urazie znaczny obrzęk, zniekształcenia, niezdolność do przenoszenia ciężaru lub nowe zaburzenia czuciowe wymagają pilnej uwagi. Gorące, czerwone kolano i gorączka powinny być szybko ocenione, nawet jeśli nie ma urazu.

Jak diagnozuje się chorobę?

Lekarz zbiera historię urazu i ocenia ból, obrzęk, ruchliwość i stabilność kolana. Niektóre kliniczne ruchy mogą wskazywać na uraz VKB lub PCL; ich interpretacja wymaga doświadczenia i może być pod wpływem bólu i skurczów mięśni.

Diagnostyka medyczna i dobór testów leży w gestii wykwalifikowanych specjalistów. Fizjoterapeuta może uczestniczyć w ocenie i rehabilitacji aktywności w swoim obszarze; ocena manualna nie zastępuje badań wymaganych w przypadku poważnego urazu.

Zdjęcia rentgenowskie mogą zidentyfikować złamania, w tym niektóre nieprawidłowe ustawienia kości, ale nie pokazują bezpośrednio pęknięć krzyżowych. MRI jest przydatne w ocenie więzadeł i ewentualnych urazów towarzyszących, gdy jest to konieczne. Nie zawsze jest konieczne podejrzenie kliniczne pęknięcia VKB.

Wizyta i badania są interpretowane łącznie: jedno badanie nie wyklucza wszystkich urazów, a jeśli podejrzewa się uszkodzenie lub przemieszczenie naczyń krwionośnych, procedura jest pilna i wymaga specjalnego badania.

Stopień urazu: naprężenie, częściowe lub całkowite pęknięcie

Urazy więzadła mogą mieć różny stopień nasilenia: przy lekkim obciążeniu więzadło pozostaje ciągłe; częściowe zerwanie wpływa na niektóre włókna, podczas gdy całkowite zerwanie przerywa ciągłość więzadły.

Sam opis anatomiczny nie wystarcza do określenia leczenia, ponieważ lekarz bierze pod uwagę stabilność kolana, dolegliwości, pożądane funkcje oraz uszkodzenia mięśniówki, chrząstki lub innych więzadeł.

Więcej informacji w języku angielskim: AAOS: Wcześniejsze urazy więzadła krzyżowego.

Wstępne leczenie i wybór trasy

Po urazie

Przestań uprawiać sport i zabezpiecz kolano przed dalszym skręceniem. Poważny uraz wymaga najpierw oceny klinicznej: odpoczynek, lód lub bandaż nie wykluczają złamania lub zwichnięcia. Jeśli obciążenie jest bolesne, unikaj nacisku i poproś o kule lub ortezę.

Po ocenie zimny kompres owinięty w szmatkę może złagodzić ból bez prezentowania się jako naprawa więzadła. Leki i podpory są stosowane zgodnie z otrzymanymi wskazaniami; bandaż nie powinien powodować drętwienia, przebarwień lub zimnych stóp.

Rehabilitacja czy operacja?

Przy wyborze przedniego więzadła krzyżowego bierze się pod uwagę niestabilność, pożądane funkcje, związane z nimi urazy, dojrzewanie kości i preferencje osoby. Całkowite złamanie lub sam młody wiek nie wymaga automatycznie operacji. Niektórzy ludzie osiągają dobrą funkcję dzięki rehabilitacji i dostosowaniu aktywności; inni wymagają odbudowy ze względu na niestabilność lub wymagania operacyjne.

Jeśli operacja VKB jest wskazana, ortopeda szybko określi odpowiedni moment, biorąc pod uwagę ryzyko ponownego skręcenia stawu i uszkodzenia chrząstki. Przeszczep jest stosowany w odbudowie; istnieje kilka opcji, a nie tylko ścięgna udowe.

Wiele izolowanych urazów PCL można leczyć bez operacji; trwała niestabilność lub połączone urazy mogą zmienić wybór. Rehabilitacja jest konieczna w obu przypadkach. Mięśnie mogą poprawić kontrolę funkcji, ale anatomicznie nie tworzą nowego więzadła.

Rehabilitacja nieinterwencyjna: VKB i PCL wymagają różnych planów

Leczenie niechirurgiczne obejmuje zindywidualizowany program przywracania ruchu, siły, sposobu chodzenia i podstawowych funkcji, z uwzględnieniem postępów w bólu, wysiękach, stabilności i ewentualnych związanych z tym urazach.

W przypadku urazów VKB ćwiczenia mają na celu poprawę funkcji i kontroli kończyny podczas codziennych ruchów oraz sportu. Jeśli kolano nadal się kurczy pomimo przebiegu, należy sprawdzić jego funkcje i omówić alternatywne rozwiązania z ortopedą.

W przypadku PCL plan powinien, szczególnie we wczesnych stadiach, polegać na unikaniu naprężeń, które zbytnio popychają golenie do tyłu. Może być wskazane specjalne urządzenie ortopedyczne, a wzmocnienie mięśnia czworogłowego odgrywa ważną rolę. Czasy i metody pracy ścięgien udowych muszą zostać uzgodnione: program VKB nie jest automatycznie kopiowany.

Po operacji przechodzi się przez trasę pooperacyjną zdefiniowaną przez grupę, bez ograniczeń dotyczących przeszczepu lub procedur dla mięśni i innych więzadeł. Sama nazwa „uraz dolnej części pleców” nie wystarcza do wyboru ćwiczeń lub obciążeń.

Postęp rehabilitacji i powrót do rywalizacji

Kroki te określają osiągalne cele, a nie automatyczne terminy. Początkowo nacisk kładzie się na ochronę wymaganą przez uraz, kontrolowanie objawów i przywracanie ruchu i chodzenia, a następnie rozwijanie siły, równowagi i zdolności do podejmowania bardziej wymagających zadań.

Bieganie wymaga monitorowania reakcji na obciążenia przygotowawcze. Lekarz bierze pod uwagę ból, wysięk, mobilność, siłę i jakość ruchu, a także rodzaj urazu i wszelkie wskazania chirurgiczne. Nie wystarczy, że minęły dwa lub cztery miesiące.

Chodzenie, bieganie, zmiana kierunku, trening bez ograniczeń i uczestnictwo w zawodach to różne fazy. Postęp może obejmować naprzemiennie chodzenie i bieganie oraz wykonywanie pewnych gestów z kontrolowanym krokiem. Obrzęk lub ból powracający po augmentacji musi zostać naprawiony.

Powrót do sportu uwzględnia również wymagania stabilności, testów funkcjonalnych, przygotowania psychologicznego i dyscypliny. Biologiczne czasy gojenia są nadal ważne, ale sam kalendarz nie uzasadnia powrotu. Nawet wybór dostosowania lub zmiany sportu można omówić bez narzucania tego wszystkim.

Zmniejsz ryzyko kontuzji podczas treningu sportowego

Programy zapobiegania urazom kręgosłupa łączą w sobie różne elementy: siłę, równowagę, kontrolę nerwowo-mięśniową, lądowanie, hamowanie i zmiany kierunku. Muszą być dostosowane do dyscypliny i stale praktykowane, często jako część rozgrzewki i treningu.

Nie wystarczy, aby wszystkie mięśnie były „równo silne”: różne grupy wykonują różne zadania. Czworogłowy i ścięgna udowe kontrolują kolano wraz z biodrem, tułowiem i resztą kończyn.

Nie wszystkie ścięgna biodrowe są umieszczone przed i poza piszczelą. Semitendinus dociera do górnej i środkowej części piszczeli, semimembranosus dociera w tylną i środkową część piszczeli a biceps udowy głównie do głowy łydki.

Działanie mięśni pomaga kontrolować siły, ale nie ogranicza się do kopiowania trendu krzyżowców. Programy mogą zmniejszyć ryzyko pierwszego urazu VKB; nie eliminują wszystkich zagrożeń i nie gwarantują znaczącego wpływu urazu PCL. Uraz nie dowodzi, że sportowiec źle trenował.

Długoterminowe odzyskiwanie i pewność siebie

Końcowy wynik zależy od urazu, związanych z nim uszkodzeń, leczenia i celów. Wielu powraca do codziennych czynności i sportów, ale nie ma gwarancji powrotu do poprzednich poziomów. Błędem jest założenie, że kolano rzadko funkcjonuje prawidłowo.

Oceniane są zarówno przygotowanie fizyczne, jak i psychiczne. Strach przed ponownym urazem, pewność siebie i presja zewnętrzna mogą mieć wpływ na powrót; rozmowa o tym może pomóc w uzgodnieniu celów i, jeśli to przydatne, dedykowanego wsparcia. Strach nie powinien być interpretowany jako brak zaangażowania.

Po urazie krzyżowym ryzyko osteoartrozy zwiększa się z czasem, szczególnie w połączeniu z innymi urazami stawów. Osteoartrita nie jest nieunikniona, a rekonstrukcja na pewno nie eliminuje ryzyka. Utrzymanie aktywności funkcjonalnej i ponowna ocena, czy występuje niestabilność lub ograniczenia, pomoże zarządzać zdrowiem kolana.

Decyzje o powrocie do sportu, zmianie intensywności lub wyborze innego sportu są podejmowane wspólnie z zespołem. Pojedynczy test lub brak bólu nie gwarantuje ponownego urazu.

Zabiegi manualne i wsparcie regeneracji

Odzyskiwanie po urazie VCB wymaga właściwej diagnozy i programu rehabilitacji zgodnego z VCB lub PCL, ewentualnymi operacjami i związanymi z nimi urazami. Techniki ręczne nie rekonstruują więzadeł i zapewniają, że nie można obejść przepisanych ograniczeń.

Możliwe leczenie manualne współistniejących zaburzeń układu mięśniowo-szkieletowego może być zgodne z ograniczonymi celami, takimi jak ułatwienie tolerowanych ruchów; nie wykazano, aby manipulacja narządami lub regulacja hormonów i krążenia krwi przyspieszały powrót do zdrowia.

Sen, zorganizowane zajęcia, wsparcie rodziny i realistyczne oczekiwania mogą pomóc osobie pozostać na właściwej ścieżce. Te aspekty łączą obsługę bez zastępowania kontroli siły, stabilności i reakcji na obciążenie.

Jeśli technika powoduje uporczywy ból, obrzęk lub nowe objawy, należy ją przerwać i ponownie ocenić. Badanie osteopatyczne nie oznacza zgody lekarza na powrót do uprawiania sportu.

Więcej informacji w języku angielskim: Konsensus w sprawie powrotu do sportu po urazie przedniego więzadła krzyżowego.