Zawroty głowy położeniowe i otolity

Narząd równowagi

Trzy półkoliste kanały ucha wewnętrznego wykrywają głównie obrót głowy. Endolimfa porusza kopułę w ampułce każdego kanału, gdzie znajdują się komórki włosowe z końcówki ampułkowej. Utriculus i worki są narządami otolitycznymi: ich plamki zawierają komórki rzęskowe pokryte błoną z małymi kryształami węglanu wapnia, otoconami. Struktury te wykrywaja przyspieszenia liniowe i położenie głowy w stosunku do grawitacji. Mózg łączy te sygnały z informacjami wizualnymi i somatosensorycznymi.

Jak powstaje BPPV?

W łagodnym napadowym zawrocie głowy w pozycji niektóre otocone, które zazwyczaj pochodzą z wytrysku, wchodzą do kanału półkolistego lub przylegają do kopuły. Kiedy głowa zmienia położenie w stosunku do grawitacji, jej ruch może prowadzić do niewystarczającej funkcji przedsionkowej, oczopląsu i krótkotrwałego zawrotu głowy. Latencja i czas trwania różnią się w zależności od kanału i wariantu: nie ma stałego czasu 15 sekund dla każdego okresu.

Warianty łagodnego napadowego zawrotu głowy

W przypadku kamicy przewodu słuchowego otostożki są swobodnie umieszczone w kanale, natomiast w przypadku kamicy kupolicznej przylegają do kopuły. BPPV najczęściej atakuje kanał tylny lub boczny, zwany również kanałem poziomym. Rzadziej występuje obecność jednego lub kilku kanałów przednich.

Kształt i kierunek oscylacji uzyskany w wyniku badań punktowych pomaga przeszkolonemu specjaliście zidentyfikować kanał, stronę i odmianę. Cechy te decydują o wyborze sklepu, ale nie gwarantują, że przypadek będzie łatwy lub trudny do leczenia.

Celem procedur repozycjonowania jest przekierowanie otokonów z kanału do przedsionka ucha wewnętrznego. Kryształy nie opuszczają ciała, a reakcja może wymagać jednej lub więcej procedur.

Objawy łagodnego napadowego zawrotu głowy

• Krótkie okresy zawrotów głowy spowodowane przez określone zmiany w pozycji głowy.
• Możliwe nudności, wymioty lub niestabilność podczas i bezpośrednio po ataku.
• Typowe ruchy wyzwalające obejmują obracanie się w łóżku, wstawanie, leżenie, pochylanie się do przodu lub patrzenie w górę.

Czas trwania i intensywność są różne: same objawy nie potwierdzają BPPV ani nie identyfikują zaangażowanego kanału.

Dlaczego powstaje BPPV?

W wielu przypadkach przyczyna nie jest zidentyfikowana. BPPV występuje częściej z wiekiem i może wystąpić po urazie głowy lub w połączeniu z innymi chorobami ucha wewnętrznego. Procedury stomatologiczne lub słuchowe, które miały miejsce przed objawami, same w sobie nie dowodzą, że wibracje przeniosły otokonię.

Diagnoza opiera się na obrazie klinicznym i testach pozycji, które są wykonywane i interpretowane przez wykwalifikowanego pracownika służby zdrowia.

Kto może rozwijać BPPV?

BPPV może wystąpić w każdym wieku, ale najczęściej dotyka dorosłych i staje się bardziej powszechne wraz z wiekiem. Wiele przypadków nie ma określonej przyczyny; w innych przypadkach atak następuje po urazie głowy lub innej chorobie ucha wewnętrznego.

Większość osób może być leczona za pomocą odpowiednich środków, ale choroba może powrócić. Nie ma ważnego rocznego odsetka dla każdej populacji, a nowe zawroty głowy nie powinny być automatycznie uważane za nawrót bez objawów.

Leczenie i obserwacja po zabiegu

W przypadku potwierdzonego BPPV stosuje się manewr pozycjonowania zgodnie ze zidentyfikowanym kanałem, stroną i wariantem. Niektórzy ludzie czują się lepiej po zabiegu; inni muszą powtórzyć procedurę. Jedna firma nie może obiecać rozwiązania.

Odpowiedź należy monitorować w ciągu najbliższych kilku tygodni. Jeśli zawroty głowy lub niestabilność utrzymują się, należy sprawdzić, czy BPPV jest nadal obecne, czy zaangażowany jest inny kanał lub czy istnieje inna przyczyna. Niewielkie pozostałe zakłócenia równowagi mogą wystąpić nawet po zniknięciu nystagmus pozycjonowania.

Rehabilitacja przedsionkowa może być pomocna w niektórych przypadkach, na przykład gdy utrzymują się problemy z równowagą lub istnieje udokumentowany niedobór przedsionkowy. Powinien on zostać zaplanowany po ponownej ocenie przez specjalistę z doświadczeniem w leczeniu przedsionkowym i nie jest substytutem aktywnego zabiegu BPPV.

Jakie zabiegi wpływają na BPPV?

BPPV jest spowodowane nieprawidłową otokonią w kanale półkolistym lub jego kopułce. Leczenie wspomagane wytycznymi polega na repozycjonowaniu dobieranym na podstawie ustaleń klinicznych.

Nie ma wiarygodnych dowodów na to, że techniki manualne ukierunkowane na nerw przedsionkowo-ślimakowy, nerw błędny, organy brzuszne lub domniemane ukrwienie uszu przemieszczają otokonium lub leczą chorobę kamieni przewodu słuchowego. Nawet napięcie w górnej części szyi nie wskazuje na ten mechanizm.

Jednoczesny ból lub ograniczenie mięśnia szyjnego może wymagać dostosowania pozycji i indywidualnej oceny, jednak nie należy opóźniać diagnozy utrzymujących się zawrotów głowy, utraty słuchu lub objawów neurologicznych.

Wielokierunkowe ruchome krzesła

Niektóre wyspecjalizowane ośrodki wykorzystują zmotoryzowane lub ręczne fotele, które obracają ciałem w wielu osiach, podczas gdy oczy są monitorowane za pomocą nystagmografii wideo. Mogą ułatwić badania i ruchy, gdy ręczne ruchy szyi lub pleców są trudne lub w złożonych lub długotrwałych przypadkach.

Dostępność różni się w zależności od usługi, opublikowane badania są głównie obserwacyjne, a ogólna jakość dowodów jest ograniczona; nie pokazują one, że fotel zawsze jest lepszy niż tradycyjne ruchy.

Liczba sesji i wynik zależy od wariantu, powtarzalności i indywidualnych okoliczności. Krzesło nie upraszcza automatycznie wszystkich cegieł kopuły i nie gwarantuje rozwiązania w jednej lub dwóch sesjach.

Rozpoznawanie obrazu dolegliwości odpowiadającego BPPV

Krótkie epizody spowodowane przewracaniem się w łóżku, patrzeniem w górę lub innymi zmianami pozycji głowy mogą wskazywać na BPPV. Same objawy nie identyfikują kanału i nie wykluczają innych przyczyn.

Manewr Dixa-Hallpike’a i monitorowanie oczopląsu powinny być wykonywane i interpretowane przez przeszkolonego specjalistę. W typowym BPPV w kanale tylnym oczopłucno jest skrętne i skierowane do góry; terminy geotropowe i apogeotropowe są używane głównie do opisania oczopławu poziomego podczas testu obrotu leżącego.

W szczególności, oscylacja w dół wskazuje na przyczynę centralną, chociaż w rzadkich przypadkach, gdy zajęty jest kanał przedni, może występować element skrętny i dlatego wymaga specjalistycznej oceny, zwłaszcza jeśli stan jest nietypowy, trwający, towarzyszą mu objawy neurologiczne lub nie reaguje na manewry odstawienia.

Co zrobić z zawrotami głowy otolith?

Jeśli podejrzewasz BPPV, poproś o badanie w celu potwierdzenia diagnozy i zidentyfikowania kanału i strony. Nie wybieraj ruchu tylko dlatego, że wariant jest częstszy: nowe zawroty głowy mogą mieć inne przyczyny.

Manewr Epleya jest jedną z opcji BPPV w kanale tylnym. Inne warianty wymagają innych ruchów. Wykwalifikowany pracownik służby zdrowia powinien również zapewnić odpowiedniość w przypadku problemów z szyją, ograniczeń ruchowych lub innych istotnych warunków.

Opieka domowa może być odpowiednia tylko wtedy, gdy podano konkretne instrukcje dotyczące potwierdzonej diagnozy i uzgodnionych środków ostrożności. Nie wykonuj ogólnego zestawu szybkich ruchów szyi na krawędzi łóżka i nie powtarzaj różnych ruchów z próbami i wstawaniem.

Zaangażowanie kanału przedniego

BPPV w kanale przednim jest rzadkie i nie może być zdiagnozowane przez zawroty głowy tylko podczas ekspozycji głowy. Oślep w dół może mieć centralną przyczynę; możliwy składnik skrętny i wszystkie ustalenia powinny być oceniane przez eksperta.

Głębokie przedłużenie głowy jest możliwą procedurą w wybranych i potwierdzonych przypadkach, ale nie powinno być przedstawiane jako rutynowa procedura wykonywana bez nadzoru. Przed rozciągnięciem szyi należy wziąć pod uwagę mobilność, niestabilność szyi i inne warunki, które sprawiają, że pozycja jest nieodpowiednia.

Jeśli zawroty głowy są nagłe i uporczywe, oczopląs jest nietypowy lub ma trudności z mówieniem, podwójne widzenie, osłabienie, ciężką niestabilność lub nowy silny ból głowy, konieczne jest pilne badanie w celu wykrycia zaburzeń neurologicznych lub naczyniowych.

Efekt kanału bocznego lub poziomego

BPPV w kanale bocznym jest zazwyczaj oceniany przy użyciu testu rotacji leżącej, a kierunek, geotropowa lub apogeotropowa forma i intensywność oscylacji po obu stronach pomagają odróżnić chorobę kamieni przewodów bocznych od ewentualnej choroby kamieni przewodnych lub kopelitoza.

Istnieje kilka ruchów dla tej wersji, w tym ruchy ciała i działania boczne. Wybór i kierunek zależy od diagnozy: niepełny zestaw zakrętów o kącie 45 stopni nie określi wiarygodnie prawidłowego ruchu.

Praktykujący musi nauczyć się określonej procedury i wziąć pod uwagę ryzyko upadku, ruchomość szyi i inne ograniczenia. Jeśli oczopląs jest nietypowy lub nie reaguje na odpowiednie ruchy, konieczna jest ponowna ocena przed powtórzeniem ćwiczeń polegających na upadaniu i wstawaniu.

Przydatne informacje o BPPV

Wzmożone BPPV jest zazwyczaj łagodne, ale epizody zwiększają ryzyko upadku. Kierunek, w którym osoba traci równowagę, nie definiuje ostatecznie osoby, która cierpi na BPPV. Podczas objawów należy siedzieć w bezpiecznym miejscu i w razie potrzeby skorzystać ze wsparcia.

Kiedy poprosić o pomoc

Pierwsze zawroty głowy lub nietypowy obraz wymagają oceny. Nagłe i utrzymujące się zawroty z ciężką niestabilnością wymagają pilnej oceny. Jeśli masz trudności z mówieniem, dwuznaczne widzenie, osłabienie, utratę czucia lub nowy silny ból głowy, zadzwoń na numer 112.

Jazda i słyszenie

Nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, jeśli pacjent odczuwa zawroty głowy. Samodzielnie BPPV nie wyjaśnia utraty słuchu: nagła utrata słuchu wymaga pilnej konsultacji lekarskiej i nie powinna być automatycznie uznawana za chorobę Ménière’a.

BPPV i stres

Nie udowodniono, że stres emocjonalny powoduje odrzucenie otokonii; badania obserwacyjne wykazały związek między stresującymi wydarzeniami życiowymi a BPPV, ale nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego.

Stres i lęk mogą pogłębiać zawroty głowy, nudności i strach przed upadkiem. Strategie zarządzania snem i stresem mogą promować dobre samopoczucie bez zastępowania testów pozycji i odpowiednich ruchów w przypadku BPPV.

BPPV nie musi być wyjaśnione ogólnym zaburzeniem równowagi układu autonomicznego, osłabieniem odporności lub zaburzeniami trawienia; kołatanie serca, utrata przytomności lub inne atypowe objawy wymagają odrębnej klasyfikacji.

Otolity i inne odczucia zawrotów głowy

Zawroty głowy to iluzoryczne odczucie ruchu, które może się obracać lub oscylować. Niestabilność podczas chodzenia jest brakiem równowagi; uczucie zawrotów głowy lub groźba omdlenia mogą mieć różne przyczyny.

Ocena obejmuje początek, czas trwania, czynniki wyzwalające, leki, słuch i objawy neurologiczne. W przypadku zaburzeń ze strony ucha środkowego należy rozważyć również inne przyczyny, takie jak choroba nerek, uraz mózgu lub zapalenie płuc.

BPPV zwykle powoduje krótkie epizody związane z określonymi ruchami głowy, ale do postawienia diagnozy wymagane są odpowiednie badania. Objawy, które pojawiają się nagle, utrzymują się lub którym towarzyszy poważna niestabilność lub zaburzenia neurologiczne, wymagają pilnej uwagi.

BPPV i przedsionkowe zapalenie nerwu

BPPV zwykle powoduje krótkie epizody spowodowane zmianami w pozycji głowy, natomiast zapalenie nerwu przedsionkowego powoduje utrzymujące się ostre zawroty głowy często z towarzyszącymi im nudnościami, wymiotami i niestabilnością. W wielu przypadkach podejrzewa się związek z wirusem, ale nie zawsze jest to udowodnione.

Pojedyncze zapalenie nerwu zazwyczaj nie powoduje utraty słuchu. Ostre zapalenie może przypominać udar i wymaga diagnozy lekarskiej; zaostrzenie podczas ruchu nie wskazuje na łagodną przyczynę. W razie potrzeby należy uzgodnić z lekarzem krótkie leczenie objawowe i rehabilitację.

BPPV i choroba Ménière’a

Choroba Ménière’a może powodować okresy zawrotów głowy, które mogą trwać dziesiątki minut lub godzin, a którym towarzyszą objawy słuchowe, takie jak zmienna utrata słuchu, szum w uszach lub ucisk w uchu.

Oba są chorobami klinicznymi: nie należy porównywać BPPV, która zawsze jest uleczalna, z chorobą Ménière’a, której objawy zanikają samoistnie; przebieg i reakcja różnią się, a nowe objawy wymagają ponownej oceny.