Cukrzyca

Rodzaje cukrzycy: typ 1, typ 2 i cukrzyca ciążowa

Istnieje kilka różnych rodzajów cukrzycy, ale trzy najczęstsze to:

Cukrzyca typu 1:

Jest to choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje i niszczy komórki beta produkujące insulinę w trzustce. W rezultacie dochodzi do niedoboru tego hormonu, który jest potrzebny do transportu cukru do mięśni i tkanki tłuszczowej. Cukrzyca typu 1 jest najczęściej diagnozowana w dzieciństwie lub okresie dojrzewania, ale może wystąpić w każdym wieku. Pacjenci są zależni od codziennych dawek insuliny, aby kontrolować poziom cukru we krwi.

Cukrzyca typu 2:

Jest to najczęstszy sposób. Trzustka nadal wytwarza insulinę, ale komórki ciała, zwłaszcza w tkance mięśniowej i tłuszczowej, stają się odporne na jej działanie. W rezultacie do komórek dostaje się mniej cukru. Cukrzyca typu 2 jest ściśle związana z otyłością, brakiem aktywności fizycznej i czynnikami genetycznymi. Często rozwija się stopniowo i zazwyczaj diagnozuje się ją w wieku dorosłym.

Cukrzyca ciężarnych związana z ciążą:

Ta postać przypomina cukrzycę typu 2, ale występuje w czasie ciąży. Rozwija się, gdy organizm nie wytwarza wystarczającej ilości insuliny, aby sprostać zwiększonemu zapotrzebowaniu matki i płodu. Zwykle ustępuje po porodzie, lecz zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2 w późniejszym życiu zarówno u matki, jak i u dziecka.

Przyczyny i czynniki ryzyka cukrzycy

Cukrzyca typu 1 Jest to choroba wywoływana głównie przez czynniki autoimmunologiczne: układ odpornościowy atakuje i niszczy komórki beta produkujące insulinę w trzustce. Nie jest do końca jasne, dlaczego u niektórych osób rozwija się ta choroba, ale uważa się, że zależy ona od interakcji między czynnikami środowiskowymi, prawdopodobnie infekcjami wirusowymi i predyspozycjami genetycznymi.

Cukrzyca typu 2 Jest ono najściślej związane z czynnikami stylu życia, takimi jak otyłość, brak aktywności fizycznej i niezdrowa dieta. Czynniki genetyczne i niektóre leki, takie jak kortykosteroidy, mogą również zwiększać ryzyko.

Cukrzyca ciężarnych Cukrzyca ciążowa ma wspólne czynniki ryzyka genetyczne i związane ze stylem życia z cukrzycą typu 2. Wiąże się także ze zmianami hormonalnymi w ciąży. Ryzyko wzrasta po wcześniejszej cukrzycy ciążowej, po urodzeniu dziecka ważącego ponad 4,5 kg oraz w ciąży bliźniaczej.

Objawy i diagnoza

Nietypowe pragnienie, zwiększone oddawanie moczu, zmęczenie, niewyraźne widzenie i niezamierzona utrata masy ciała uzasadniają ocenę. Kiedy glukoza jest wydalana w dużych ilościach przez mocz, wchłania wodę: ta diureza osmotyczna przyczynia się do utraty płynów i pragnienia.

Lekarz interpretuje wyniki badań w zależności od kontekstu klinicznego. W razie potrzeby stężenie hemoglobiny glikowanej równe lub większe niż 48 mmol/mol, tj. 6,5%, może spełniać kryteria diagnostyczne. Jeśli nie ma jednoznacznych objawów, zazwyczaj konieczne jest potwierdzenie. HbA1c nie jest odpowiednim testem we wszystkich sytuacjach i sam w sobie nie identyfikuje typu cukrzycy.

W czasie ciąży obserwuje się określoną ścieżkę, często z krzywą obciążenia glukozowego: zespół musi interpretować progi, czasy i wyniki; wyników nie należy wykorzystywać do samodzielnego postawienia diagnozy cukrzycy ciężarnej.

Możliwa kwasica ketonowa

Wymioty, ból brzucha, głęboki lub nietypowy oddech, owocowy zapach z ust, senność lub splątanie, szczególnie wraz ze wzmożonym pragnieniem i częstym oddawaniem moczu, mogą wskazywać na kwasicę ketonową. Zadzwoń pod numer 112. Może to być pierwszy objaw cukrzycy: nie czekaj na zaplanowane badanie.

Leczenie i możliwe powikłania

Cukrzyca może wpływać na serce i naczynia krwionośne, nerki, siatkówkę i nerwy. Regularna opieka i specjalne badania pomagają zmniejszyć ryzyko. Nagła utrata wzroku wymaga pilnej oceny, nawet jeśli retinopatia jest znana.

Insulina jest niezbędna w cukrzycy typu 1 i może być również potrzebna w innych postaciach. Istnieją preparaty o różnych okresach działania: czas i dawka zależą od produktu i indywidualnego planu. Nie wszystkie insuliny są przyjmowane na 30 minut przed posiłkiem, a podwyższone wartości nie są korygowane improwizowaną dawką.

W cukrzycy typu 1 nie należy przerywać podawania insuliny podstawowej, nawet jeśli trochę jesz: postępuj zgodnie z otrzymanymi instrukcjami w przypadku choroby i utraty apetytu, w razie wątpliwości skontaktuj się z zespołem. Inne leki i cele glikemiczne są również dobierane indywidualnie.

Rozpoznawanie hipoglikemii

Pot, drżenie, głód, kołatanie serca i dezorientacja mogą wskazywać na niski poziom cukru we krwi. Jeśli osoba nie śpi i bezpiecznie połyka, należy natychmiast zastosować plan hipoglikemiczny z szybko przyswajalnymi cukrami i sprawdzić ponownie.

Jeśli nie reagujesz normalnie, tracisz przytomność lub nie możesz przełknąć, zadzwoń na numer alarmowy 112. Nie podawaj jedzenia ani picia przez usta. Należy podać przepisany glukagon, jeśli jest dostępny i zalecany, oraz postępować zgodnie z instrukcjami lekarza.

Zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego i osteopatia

Ból stawów lub niepełnosprawność mogą wymagać oceny i rehabilitacji dostosowanych do indywidualnych potrzeb, a obecność cukrzycy, zmian wrażliwości lub problemów z naczyniami krwionośnymi powinna być zgłaszana specjaliście.

Nie ma wystarczających dowodów na poparcie twierdzenia, że manipulacje trzustki lub układu nerwowego poprawiają produkcję insuliny, krążenie cukrzycowe lub kontrolę metaboliczną. Terapie manualne nie zastępują insuliny i innych leków ani nie zapobiegają neuropatii.

Owrzodzenia kości, zaczerwienienie lub obrzęk wymagają pomocy lekarskiej; nie należy polegać na masażach ani zabiegach mających na celu „aktywację” krążenia krwi.

Kontrole w celu zmniejszenia ryzyka powikłań

Częstotliwość pomiarów, wszelkie czujniki i zakresy stężenia glukozy we krwi są uzgadniane z zespołem diabetyków. Nie wszyscy ludzie potrzebują takiej samej codziennej samokontroli. Dawki są zmieniane zgodnie z poznanym i uzgodnionym planem, a nie na podstawie ogólnych sugestii.

Proces obejmuje badania czynności nerek, ocenę stóp i przesiewowe badanie retinopatii. Ciśnienie krwi, lipidy, palenie tytoniu i inne choroby układu krążenia wymagają uwagi wraz ze stężeniem cukru we krwi.

Cele powinny być trwałe i uwzględniać ryzyko wystąpienia hipoglikemii, a także powinny być zgodne z oczekiwaniami pacjenta.

Odżywianie i ćwiczenia

Plan posiłków może obejmować warzywa, owoce, rośliny strączkowe, produkty pełnoziarniste i odpowiednie źródła białka, dostosowując ilość i rozkład węglowodanów do osoby. Nie ma potrzeby eliminowania całych grup pokarmowych bez ostrzeżenia. Wsparcie żywieniowe pomaga zrównoważyć preferencje, terapię i inne potrzeby kliniczne.

Regularne ćwiczenia mogą być pomocne, ale ich intensywność i postęp należy dostosować do stanu pacjenta i ewentualnych powikłań. Problemy ze stopami, neuropatia, retinopatia i choroby układu krążenia mogą wymagać szczególnych środków ostrożności.

Osoby przyjmujące insulinę lub leki, które mogą powodować hipoglikemię, powinny zorganizować posiłki, kontrole i opiekę przed, w trakcie i po aktywności fizycznej. Nie należy stosować ćwiczeń fizycznych do korygowania wysokiego poziomu cukru we krwi, jeśli jesteś chory lub masz ketony: przestrzegaj planu klinicznego i zasięgnij pomocy.

Szkolenia, technologia i wsparcie

Nauka obsługi urządzeń, rozpoznawania objawów i nawiązywania kontaktu z innymi osobami sprawia, że zarządzanie staje się bardziej niezależne. Regulacja insuliny wymaga praktyki i dokładnego planu. Innych leków nie należy dodawać lub odejmować swobodnie w oparciu o indywidualną wartość.

Systemy ciągłego monitorowania oceniają poziom glukozy w płynie śródmiąższowym. Dane mogą różnić się od danych dotyczących stężenia cukru we krwi kapilarnej, szczególnie podczas szybkich zmian. Jeśli objawy i pomiary nie pasują, należy postępować zgodnie z instrukcjami urządzenia i sprzętu do pomiarów potwierdzających i natychmiastowego leczenia.

Członkowie rodziny i bliscy mogą nauczyć się pomagać w czasie hipoglikemii. Stowarzyszenia i grupy oferują dyskusję i wsparcie; fora internetowe nie są źródłem recept lub zmian w leczeniu. Należy również zgłaszać stres, wyczerpanie psychiczne oraz przeszkody finansowe lub organizacyjne w leczenia.

Źródła i informacje

• Światowa Organizacja Zdrowia: Cukrzyca, w języku angielskim.
• Poliklinika w Mediolanie: glikozylowana hemoglobina, w języku włoskim.
• NIDDK: badania i diagnostyka, w języku angielskim.
• NHS: rodzaje insuliny, w języku angielskim.
• NHS: cukrzycowa kwasica ketonowa En hipoglikemia, w języku angielskim.
• NIDDK: Ciągłe monitorowanie glukozy, w języku angielskim.