Co to jest udar?
Udar mózgu jest uszkodzeniem mózgu spowodowanym przerwaniem dopływu krwi lub krwawieniem. Objawy neurologiczne pojawiają się zwykle nagle. Przejściowe objawy są również nagłym przypadkiem: zanik objawów nie wyklucza choroby naczyniowej mózgu.
Jeśli nagle pojawią się krzywe usta, osłabienie ręki lub jednej strony ciała, trudności w mówieniu lub widzeniu, utrata równowagi lub bardzo silny i niezwykły ból głowy, należy natychmiast zadzwonić pod numer 112, nawet jeśli stan ustąpi. Nie należy czekać ani jechać do szpitala.
Jakie są objawy udaru?
Objawy zależą od tego, w jakiej części mózgu krąży krew, a zatem od obszaru mózgu i związanych z nim funkcji. Zasadniczo mogą być dotknięte wszystkie funkcje mózgu, ale niektóre są bardziej narażone niż inne, bez wyjaśnienia dlaczego. W przypadku udaru objawy rozwijają się w ciągu kilku sekund lub nawet minut.
Typowe objawy obejmują:
- Paraliż po jednej stronie twarzy, ramienia, dłoni, nogi lub ciała.
- Nietrzymanie moczu.
- Zmiany w mowie i/lub widzeniu.
- Zmiana stanu świadomości i orientacji.
- Zawroty głowy.
- Utrata kontroli nad ciałem.
Co powoduje udar?
Choroba jest spowodowana zmniejszeniem lub przerwaniem dopływu krwi do obszaru mózgu i wpływa na naczynia krwionośne, które pośredniczą w transfuzji krwi mózgowej.
W 10-15% przypadków jest to spowodowane krwotokiem mózgowym, a w 80-85% przez zakrzep krwi mózgowej.
Udar niedokrwienny może być spowodowany przez zablokowanie dużej tętnicy, chorobę małych naczyń krwionośnych lub zatorowość serca. Celem badania jest ustalenie przyczyny i wybór najbardziej odpowiedniej antykoncepcji.
Najczęstsze czynniki ryzyka to:
- Wiek
- Wysokie ciśnienie krwi
- Cukrzyca
- Migotanie przedsionków
- Choroba niedokrwienna serca
- Zwężenie tętnicy szyjnej
- TIA lub wcześniejszy udar
- Roken
- Ciężkie spożycie alkoholu
- Brak aktywności fizycznej
- Nadwaga
- Cholesterol
Jak leczy się udar?
Udar wymaga natychmiastowego leczenia w szpitalu. Lekarze rozróżniają niedokrwienie i krwawienie poprzez ocenę i pilne obrazowanie oraz wybierają leczenie w oparciu o przyczynę i upływ czasu. Rehabilitacja jest organizowana we wczesnym stadium, gdy pozwalają na to warunki kliniczne; siła początkowej mobilizacji jest dostosowana do osoby.
Czas rekonwalescencji jest bardzo zróżnicowany, w zależności od miejsca i stopnia urazu, wcześniejszych schorzeń, powikłań i otrzymanego leczenia. Pierwsze miesiące są często szybsze, ale później poprawa może być kontynuowana: sześć miesięcy to nie okres, po którym rehabilitacja staje się bezużyteczna.
Istnieją dobre dowody na skuteczność kilku konkretnych interwencji leczniczych, takich jak ćwiczenia siłowe, siłowe i równowagi, a także ćwiczenie pamięci i codziennych ćwiczeń.
Jak leczy się udar?
Rokowanie zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj, lokalizacja i nasilenie udaru, wiek, powikłania i dostępność leczenia. Indywidualnego powrotu do zdrowia nie można przewidzieć przy użyciu ogólnego procentu.
Po udarze wielu ludzi stoi przed dwoma głównymi wyzwaniami.
- Zdolność do zaakceptowania nowego życia i radzenia sobie z nim. Czasy i potrzeby adaptacji są indywidualne; pomocne może być wsparcie psychologiczne i społeczne oraz działania ukierunkowane na autonomię.
- Ponadto niektóre osoby odczuwają ciągłe, często chroniczne zmęczenie, które znacząco wpływa na funkcjonowanie i jakość życia.
Jak zapobiec udarowi?
Najlepszym sposobem zapobiegania udarowi jest zmiana stylu życia i komunikowanie się z lekarzem na temat możliwych zabiegów profilaktycznych, jeśli istnieje wiele czynników ryzyka.
Zdrowy styl życia obejmuje regularne ćwiczenia, w tym trening układu krążenia, siłę i równowagę, ograniczenie spożycia alkoholu, rzucenie palenia oraz zdrową i zróżnicowaną dietę.
Zmiana wszystkiego na raz może być trudna: zacznij stopniowo, od jednej rzeczy na raz, a najważniejsze jest rozpoczęcie i utrzymanie pozytywnych zmian.
Osteopatia i udar
Rehabilitacja po udarze powinna być prowadzona zgodnie ze skoordynowanym programem zdrowotnym. Nie wykazano, aby osteopatia naprawiała uszkodzenia mózgu lub poprawiała wyniki neurologiczne. Powiązane problemy z układem mięśniowo-szkieletowym należy ocenić wraz z zespołem rehabilitacyjnym, biorąc pod uwagę wrażliwość, kruchość, spastyczność i leczenie farmakologiczne.